Y học cổ truyền: Bệnh sởi  
Phương Mai

Thường vo thời kỳ cuối năm cũ v đầu năm mới trong nhn dn thường hay c bệnh sởi lan trn. C những chu do khng được tim phng sởi, bị ly sởi điều trị khng kịp thời, c thể để lại những hậu quả như: tiu chảy ko di, vim phổi, vim phế quản v.v... bệnh sởi cn l một trong cc nguyn nhn gy ci xương, suy dinh dưỡng ở trẻ dưới 5 tuổi, thậm ch c trường hợp gy ra tử vong. Cc b mẹ nn biết cch đề phng cho chu để hạn chế bệnh từ trước.
Cch đề phng: Tốt nhất cần cho trẻ đi tim phng đầy đủ trong đ c tim phng sởi. Về cuối năm nn mua nhiều cy mi gi c quả gi rắn chắc, buộc treo ở đầu nh, hong gi cho kh gin sẽ v lấy hột v l kh cho vo lọ đậy kn hơi. ến thời kỳ hay c bệnh sởi th lấy một nắm nhỏ hột v l mi gi cho vo ba go nước đun si để gần nguội sẽ tắm cho chu. Cứ cch nửa thng lại tắm một lần. Cch ny c thể đề phng được bệnh sởi pht sinh, lại sạch v thơm. Nếu cẩn thận hơn th quần o của cc chu cũng thỉnh thoảng cho vo nồi nước mi gi để đun si cng tốt.
Khi đương c bệnh sởi lan trn th cc b mẹ nn cho cc chu cch xa nơi đang c nguồn bệnh. Những người nh thường gần gũi nhau, cha chu c việc cần phải đến nơi c bệnh sởi, th khi vừa về tới nh phải thay giặt quần o bằng nước si v tắm rửa sạch sẽ rồi hy tiếp xc với chu. Gia đnh no đng cc chu, m lỡ c một chu bị ln sởi th phải ở ring, khng cho nằm chung, chăn mn giường, chiếu phải giặt sạch.
Cch điều trị:
ương ma sởi, nếu chu no đ c vẻ km vui đa, khng chịu chơi như mọi ngy th cc b mẹ nn lưu theo di ngay xem c phải bị ln sởi hay khng. Nếu thấy trn ấm ấm lại c mụn lờ mờ ở dưới da (da mắt, da trn) di tai hơi man mt, đ l dấu hiệu sắp mọc sởi. Lc ny nn king nước trnh gi v ủ cho ấm. ồng thời tm những thứ dưới đy:
Bi 1: Hạt v l ta t 30g, sắn dy 25g, kinh giới 20g, mạch mn 20g, cam thảo 5g. Tất cả sấy kh, tn bột mịn đng gi 3g.
Cch dng: Trẻ em dưới 1 tuổi uống ngy 2 gi, 3 tuổi uống ngy 4 gi, 5 tuổi uống ngy 6 gi: Hm thuốc với nước si lọc trong hoặc uống cả b. Thuốc chỉ dng trong ngy, chỉ uống giai đoạn đầu khi sởi đ mọc đều hoặc trẻ bị tiu chảy khng nn uống.
Bi 2: Củ sắn dy một miếng to bằng hai bao dim (gọt vỏ thi mỏng). Cnh bo ci lấy độ năm cy (vặt bỏ rễ). Kinh giới 10 ngọn (kh hoặc tươi, nếu c hoa cng tốt). Cả ba thứ trn cho vo với nửa bt nước, đun si kỹ, gạn ra cn m ấm cho uống rồi đắp chăn cho kn gi. y l liều lượng thuốc của cc chu từ 1-3 tuổi. Nếu chu lớn hơn th tăng số lượng ln gấp hai; Nếu chu dưới 1 tuổi th chỉ cho uống một nửa số lượng trn. Mỗi ngy sắc một thang cho uống. Uống hai ngy liền l sởi mọc ra đều th thi.
Cn cch khc: Lấy năm, su ci l hoa nhi, hoặc lấy một ci nấm hương, cho vo một chn nước, đun si kỹ, để gần nguội cho uống.
Trong khi mới ln sởi một hai ngy đầu, nếu chu c tiu chảy mỗi ngy ba, bốn lần cũng khng ngại, khi sởi mọc sẽ trở lại bnh thường. Sởi mọc được hai, ba ngy m cc chu ho nhiều, c khi ho khản cả tiếng th nn lấy độ mười ci l dấp (l diếp c) hoặc độ hai mươi ci l cc mốc, rửa sạch bằng nước muối, gi nhừ, vắt lấy nước cốt đ cho chu uống từng tha nhỏ, uống dần dần.
Những chu c mụn sởi lờ mờ đ hai ba ngy khng mọc ra được r, nn lấy một nắm l mi gi, đổ vo với hai bt nước đun si kỹ, để cho m ấm, rồi lấy khăn mặt sạch thấm nước đ lau cho chu từ đầu đến chn. Khi đ lau xong rồi sẽ mặc quần o v đắp chăn ủ cho ấm. Hoặc lấy một nắm mi gi với một chn rượu đun si để nguội rồi phun từ cổ đến chn v lưng bụng (trnh đầu, mặt). Phun xong ủ ấm cho ra mồ hi. Tiếp đ sẽ cho uống những vị thuốc đ ghi ở trn. Chỉ nn uống độ hai, ba thang. Thấy sởi đ mọc được rồi th thi.
Sau ba, bốn ngy sởi đ bay th nn cho ăn cc thứ dễ tiu như: cho đường, canh rau ngt nấu c tr, hoặc c r. Khng nn cho ăn nhiều thịt. Nếu c cho ăn thịt chỉ nn cho ăn thịt nạc, khng nn cho ăn qu no.
Khi sởi đ bay rồi chỉ cần nấu nước l thơm như cc thứ l sả, l kinh giới, l mi gi để lau cho sạch, khng cần phải xng.
Sau khi sởi đ bay rồi m sinh ra kiết lỵ, phn c mũi nhầy hoặc c dnh mu th nn cho ăn trứng g với l mơ thi nhỏ hấp cơm hoặc lấy một chn nước ch tươi rất đặc, ha vo một tha đường đỏ cho uống. Nn king ăn mỡ, thịt. Nếu chu đ lớn c thể luộc rau sam non cho ăn, nước rau sam cho uống thay nước thường.

Phương Mai