CỦ GAI

( BOCHMERIA  NIVEA )

Mô tả cây : Cây gai nói đây là cây mà lá ta vẫn dùng làm bánh gai ăn và để dệt làm lưới đánh cá. Cây sống lâu năm, có có thể cao tới 1,5-2m. lá lớn, mọc so le, hình tim, dài 7-15cm , rông 4-8cm mép có răng cưa, đáy lá có hình tim hay hơi tròn, mặt dưới trắng vì có nhiều lông trắng, mặt trên màu lục sẫm, dáp, có 3 gân từ cuống phát ra. Hoa đơn tính cùng gốc. Hoa đực có 4 lá đài và 4 nhị. Hoa cái có đài hợp chia làm 3 răng. Quả bế mang đài tồn tại. Rể hái vào bất cứ mùa nào, nhưng tốt nhất vào thu đông. Hái về rửa sạch đất phơi hay sấy khô.

Thành phần hoá học : Hoạt chất hiện chưa xác định được. Mới thấy có axit  clorogenic là một loại tanin, do sự kết hợp của axit cafeitanic và axit quinic.

Tính vị, tác dụng : Tính theo vị đông y. ngọt, hàn, không độc, có tác dụng tả nhiệt, tán ứ, chữa đơn độc, thông các chứng lâm, chữa sang lở, thông tiểu tiện. Phàm không thực nhiệt chớ có dùng. Thường dùng làm thuốc.

Công dụng : Dùng làm thuốc an thai, chữa bệnh phụ nữ có thai đau bụng, nước vàng đỏ vẫn chảy rỉ. Lợi tiểu, rể và lá còn dùng làm thuốc lợi tiểu tiện, chữa tiểu tiện đục, đi tiểu ra máu, viêm tử cung, lòi đom không co lên được. Liều dùng ngày trung bình10-30g sắc với nước uống.