Ý DĨ
( COIX LACHRYMA - JOBI )
Tên cây :
ý dĩ, bo bo, hạt cườm, co đươi (Thái), mạy păt (Tày).
Mô tả :
Cây cỏ mọc thành bụi, cao 1 - 2m. Thân nhẵn, ruột xốp. Lá hình dải, mọc so le, có bẹ, mép uốn lượn. Hoa đơn tính cùng gốc mọc thành bông thẳng đứng ở kẽ lá. Hoa đực ở trên, hoa cái ở dưới. Quả thóc, nhẵn bóng, màu xám nhạt, hình bầu dục. Vỏ quả dày và cứng.
Phân bố :
Cây mọc hoang và được trồng ở nhiều nơi.
Bộ phận dùng :
Quả (thường gọi là hạt) thu hái vào mùa đông. Phơi khô. Khi dùng, giã bỏ vỏ, lấy nhân. Dùng sống hoặc sao vàng.
Thành phần hóa học :
Hạt chứa hydrat carbon, protid, lipid và các acid amin như leucin, lysin, arginin, tyrosin ..., coixol, coixenolid, sitosterol, dimethyl glucosid.
Công dụng : Thuốc bồi dưỡng cơ thể do có hàm lượng protid và lipid cao. Chữa viêm ruột và ỉa chảy kéo dài ở trẻ em, phù thũng, sỏi thận, tê thấp, nhức mỏi chân tay. Ngày 10 - 30g dạng thuốc bột hoặc thuốc sắc.